(GD&TĐ) - Dịp kỷ niệm ngày Nhà giáo Việt Nam năm nay, Hội Khoa học Tâm lý-Giáo dục và Sở Giáo dục và Đào tạo tỉnh Nghệ An phối hợp tặng Giải thưởng Giáo viên chủ nhiệm giỏi cho các nhà giáo có nhiều đóng góp trong công tác chủ nhiệm lớp. Giải thưởng lần đầu tiên này đã thuộc về 20 giáo viên chủ nhiệm tiêu biểu trong toàn tỉnh - những nhà giáo như những người cha, người mẹ, người bạn lớn của học sinh, góp phần hình thành, nuôi dưỡng và phát triển nhân cách của các em.

Giải thưởng mới đầy ý nghĩa

Cầm danh sách 20 người được tặng Giải thưởng Giáo viên chủ nhiệm giỏi đầu tiên của tỉnh ta, tôi rất tò mò về nguồn gốc của giải thưởng mới này. Trao đổi với ông Phạm Huy Đức - Phó Chủ tịch kiêm Tổng thư ký Hội Khoa học Tâm lý-Giáo dục Nghệ An, được biết: xuất phát từ thực tế công tác thi đua-khen thưởng của ngành giáo dục, đó là cán bộ quản lý các nhà trường có thành tích xây dựng trường trở thành Tập thể lao động tiên tiến hay xuất sắc thì họ có thể sẽ được bình bầu Chiến sĩ thi đua cơ sở trở lên; giáo viên dạy giỏi cũng được xét khen thưởng, có thể cũng từ danh hiệu Chiến sĩ thi đua cơ sở trở lên. Nhưng đối với giáo viên chủ nhiệm lớp, công sức của họ bị lấp sau năng lực giảng dạy. Dù chủ nhiệm lớp giỏi nhưng nếu chỉ dạy khá hoặc trung bình thì cùng lắm chỉ được công nhận là Lao động tiên tiến, còn các hình thức khen cao không bao giờ có được. Trong lúc đó, giáo viên chủ nhiệm lớp đóng góp rất nhiều công sức trong việc giáo dục học sinh, chăm lo, dìu dắt các em về mọi mặt.

Cô và trò (ảnh: Minh Đức)

Ngoài chức năng nhiệm vụ của một giáo viên bình thường, giáo viên chủ nhiệm còn là người quản lý toàn bộ hoạt động giáo dục của lớp. Để học sinh học tốt đòi hỏi lớp phải có phong trào thi đua, tạo không khí học tập sôi nổi. Giáo viên chủ nhiệm lớp phải tổ chức được phong trào đó. Trong công tác giáo dục đạo đức cho học sinh, các giáo viên khác thông thường chỉ thực hiện qua bài giảng. Còn đối với giáo viên chủ nhiệm, ngoài việc giáo dục đạo đức học sinh qua bài giảng còn phải giáo dục qua hoạt động thực tiễn của lớp. Muốn giáo dục học sinh hư, học sinh cá biệt, dìu dắt học sinh yếu kém cũng cần phải có giáo viên chủ nhiệm. Học sinh bỏ học thì chính giáo viên chủ nhiệm cũng phải đổ thời gian, công sức vận động, giúp đỡ các em trở lại trường. Học sinh trong lớp không đoàn kết với nhau, giáo viên chủ nhiệm cũng phải tháo gỡ…

Trước thực tế đó, Hội Khoa học Tâm lý - Giáo dục Nghệ An thấy cần ban hành Giải thưởng Giáo viên chủ nhiệm giỏi để dành tặng cho những nhà giáo có nhiều đóng góp trong công tác chủ nhiệm lớp. Sau khi bàn bạc, Sở GD&ĐT đã đồng ý và Giải thưởng Giáo viên chủ nhiệm giỏi ra đời. Đối tượng xét thưởng là các nhà giáo của trường phổ thông hiện đang làm giáo viên chủ nhiệm lớp, đã có quá trình làm công tác này liên tục ít nhất là 3 năm gần đây. Giải thưởng Giáo viên chủ nhiệm giỏi không chỉ để nâng cao vị trí của giáo viên chủ nhiệm lớp mà còn động viên khuyến khích các nhà giáo nghiên cứu, ứng dụng khoa học tâm lý - giáo dục vào công tác chủ nhiệm lớp.

Chủ nhiệm giỏi: cần cả phương pháp và tấm lòng

Để được nhận giải thưởng đầy ý nghĩa này, đòi hỏi giáo viên phải có phẩm chất đạo đức tốt, tâm huyết với nghề, yêu thương tận tụy với học sinh. Giáo viên chủ nhiệm phải hoàn thành tốt các nhiệm vụ tìm hiểu và nắm vững học sinh trong lớp về mọi mặt, cộng tác chặt chẽ với gia đình học sinh và phối hợp với giáo viên bộ môn, tổ chức đoàn, đội để giáo dục học sinh trong lớp mình chủ nhiệm. Công tác giáo dục học sinh, nhất là học sinh cá biệt và giúp đỡ học sinh khó khăn đạt hiệu quả cao.

Trong 3 năm liên tục gần đây làm chủ nhiệm lớp, hồ sơ chủ nhiệm được xếp loại tốt, lớp mình chủ nhiệm được trường xếp loại xuất sắc vào cuối từng năm học. Giáo viên chủ nhiệm phải tích cực nghiên cứu và ứng dụng khoa học tâm lý - giáo dục để hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ giáo viên chủ nhiệm lớp và các nhiệm vụ khác; có sáng kiến kinh nghiệm bậc ba trở lên hoặc có tham luận tham gia hội thảo khoa học cấp tỉnh trở lên về công tác chủ nhiệm lớp, công tác giáo dục học sinh. Đặc biệt phải có phẩm chất tâm lý của người làm cha, làm mẹ, là người bạn lớn của học sinh, góp phần hình thành và phát triển nhân cách của các em một cách có hiệu quả…

Với tình yêu nghề nghiệp và tình yêu thương học trò sâu sắc, họ đã vượt lên mọi khó khăn thử thách để hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ, được nhà trường, đồng nghiệp, phụ huynh học sinh ghi nhận, quý mến. Họ thực sự là cầu nối giữa phụ huynh, học sinh với nhà trường. Trao đổi với chúng tôi, cô giáo Nguyễn Thị Thúy (sinh năm 1973), hiện là Tổ phó Tổ 1 Trường Tiểu học thị trấn Tân Kỳ, một trong 20 nhà giáo được tặng giải thưởng lần này cho biết: “Được tặng Giải thưởng này là một niềm vinh dự lớn lao đối với giáo viên chủ nhiệm và nhắc nhở chúng tôi phấn đấu hơn nữa để giữ vững thành tích đã đạt được. 17 năm làm công tác chủ nhiệm lớp, tôi luôn tự răn mình phải là tấm gương sáng cho học sinh noi theo. Vào đầu năm học tôi đều có kế hoạch đi thực tế gia đình học sinh để nắm rõ hoàn cảnh từng em, từ đó có kế hoạch giảng dạy, giáo dục phù hợp. Tôi luôn nghiêm khắc nhưng độ lượng, bao dung trước những biểu hiện sai trái của học sinh, đồng thời tích cực tuyên dương khen ngợi khi các em có những tiến bộ dù là nhỏ. Để giúp đỡ các em có hoàn cảnh khó khăn, tôi vận động phụ huynh trong lớp mua bảo hiểm y tế, bảo hiểm thân thể, tặng đồng phục, áo ấm, sách vở cho các em. Theo tôi, công tác nghiên cứu và ứng dụng khoa học tâm lý-giáo dục và công tác chủ nhiệm lớp rất quan trọng. Bởi vậy, tôi luôn đặt mình vào vị trí của các em để hiểu và có biện pháp giáo dục phù hợp nhằm giúp các em tiến bộ”. Thầy Đàm Đại (sinh năm 1978), giáo viên tiểu học Trường PTCS Bồng Khê, huyện Con Cuông tâm sự với chúng tôi: “Qua 7 năm chủ nhiệm lớp ở Trường Tiểu học Bình Chuẩn và 3 năm chủ nhiệm lớp ở Trường PTCS Bồng Khê, với đa số học sinh dân tộc thiểu số, tôi gặp rất nhiều khó khăn, thử thách. Tôi xác định phải gần gũi học sinh, tận tụy với công việc, thậm chí hy sinh lợi ích riêng của mình mới hoàn thành tốt nhiệm vụ. Tôi chú trọng việc trao đổi với phụ huynh học sinh, kiên trì vận động học sinh bỏ học quay trở lại lớp. Tôi thường kiểm tra góc học tập của các em ở nhà và phụ đạo thêm cho học sinh  nắm vững kiến thức. Để giúp đỡ học sinh khó khăn, cùng với việc vận động học sinh trong lớp ủng hộ, tôi còn đi xin quần áo cũ về cho các em…

Tôi thấy điều quan trọng nhất đối với giáo viên chủ nhiệm là phải có tâm với học sinh, từ đó mới tìm ra cách giáo dục các em có hiệu quả”. Dẫu còn trẻ nhưng cô giáo Bùi Thị Tâm (sinh năm 1979) ở Trường THPT Bán công Cửa Lò cũng là một giáo viên chủ nhiệm giỏi. Cô tâm niệm: “Giáo viên chủ nhiệm cần đảm bảo quyền lợi chính đáng, thưởng phạt phân minh, kịp thời, công bằng đối với tất cả học sinh. Giáo viên chủ nhiệm không được phép trù úm, ghẻ lạnh, phân biệt đối xử với học sinh. Không có công thức nào chung nhất cho công tác chủ nhiệm, nhưng trước tiên cần phải có cái tâm, lòng nhiệt tình và phương pháp hợp lý thì sẽ đem lại thành công”.

Bằng sự tâm huyết với nghề nghiệp, bằng tình yêu thương với học trò, ý thức trách nhiệm cao và sự nỗ lực phấn đấu, những giáo viên chủ nhiệm đã dẫn dắt nhiều các thế hệ học sinh vững bước trên đường đời, sống có lý tưởng và hoài bão. Giải thưởng Giáo viên chủ nhiệm giỏi chính là sự ghi nhận công lao của những giáo viên chủ nhiệm xuất sắc đã đóng góp nhiều công sức trong sự nghiệp trồng người. Giải thưởng này ra đời được đông đảo cán bộ quản lý và giáo viên tán thành, coi đây là biện pháp hữu hiệu động viên đội ngũ giáo viên chủ nhiệm giỏi. Họ thấy rằng, nếu giải thưởng này chỉ làm ở cấp tỉnh thì số lượng giáo viên được khen thưởng không nhiều do đòi hỏi tiêu chuẩn rất cao và kinh phí hạn chế. Nếu Giải thưởng này được nhân rộng ra ở cấp huyện thì sẽ có thêm nhiều giáo viên chủ nhiệm giỏi ở 20 huyện, thành, thị được tôn vinh, ghi nhận vào dịp ngày Nhà giáo Việt Nam hàng năm./.

Hiền Lương