(GD&TĐ)-Hôm nay (16/12), hơn 2000 học sinh miền Nam trên đất Bắc cùng gần 500 thầy, cô giáo cũ của 55 năm về trước đã bùi ngùi, xúc động trong buổi gặp mặt đặc biệt là Lễ Kỷ niệm 55 năm trường học sinh miền Nam trên đất Bắc.

Đến dự buổi lễ đặc biệt này có Đ/c Nguyễn Phú Trọng, Ủy viên Bộ Chính trị, Chủ tịch Quốc hội; Đ/c Phan Văn Khải, nguyên Ủy viên Bộ Chính trị, nguyên Thủ tướng Chính phủ; Đ/c Phạm Quang Nghị, Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư Thành ủy Hà Nội; Đ/c Nguyễn Thiện Nhân, Ủy viên Trung ương Đảng, Phó Thủ tướng Chính phủ, Bộ trưởng Bộ GD&ĐT cùng đại diện lãnh đạo các ban ngành, đoàn thể trung ương và địa phương. Đặc biệt, Nguyên Tổng Bí thư Đỗ Mười đã gửi thư chúc mừng đến thầy cô giáo và các học sinh miền Nam trong buổi lễ.

Gần 3000 đại biểu là học sinh miền Nam trên đất bắc và các thầy cô giáo đã đến tham dự buổi Lễ. Ảnh: N.N

Năm 1954, sau Hiệp định Giơ-ne-vơ, hàng vạn con em của cán bộ chiến sĩ và đồng bào miền Nam đã được đưa ra miền Bắc bằng nhiều con đường khác nhau. Để chuẩn bị đội ngũ cán bộ cho sự nghiệp đấu tranh giải phóng miền Nam, đặc biệt là xây dựng lại miền Nam khi nước nhà được hòa bình, thống nhất, Trung ương Đảng, Chính phủ và Bác Hồ đã quyết định xây dựng các trường nội trú tập trung để nuôi và dạy con em của đồng bào miền Nam. Hệ thống các trường học sinh miền Nam trên đất Bắc được ra đời từ quyết định quan trọng này.

Giai đoạn đầu (1954-1958) có 28 trường học sinh miền Nam được thành lập với các loại hình: Mẫu giáo, cấp I, II, III và bổ túc văn hóa. Trong số 28 trường, có một số trường dành cho con em đồng bào các dân tộc thiểu số và một trường dành cho các em người Việt gốc Hoa. Các trường học sinh miền Nam lúc đầu được xây dựng tại Nghệ An, Thanh Hóa, Hòa Bình…, về sau được tập trung chủ yếu về Hải Phòng, Hà Đông, Quản Ninh và Hà Nam. Thời gian này cũng có một bộ phận học sinh miền Nam được gửi sang học tại nước CHND Trung Hoa và CHDC Đức.

Mặc dù còn vô vàn khó khăn nhưng Đảng, Chính phủ và Bác Hồ đã cử những thầy cô giáo vững vàng về chính trị nhất, có năng lực chuyên môn giỏi nhất, các cô, chú phục vụ tâm huyết và tận tình nhất, dành những điều kiện vật chất tốt nhất cho các trường học sinh miền Nam. Đồng bào miền Bắc thì dành cho học sinh miền Nam những tình cảm yêu thương nhất, sự đùm bọc và che chở ruột thịt nhất…

Từ sau năm 1964 trở đi, cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước của dân tộc ta ngày càng trở nên ác liệt, Đảng, Chính phủ và Bác Hồ đã quyết định tiếp tục đưa thêm con em của cán bộ chiến sĩ và đồng bào miền Nam ra Bắc để đào tạo. Từ năm 1965 đến 1972, đã có thêm khoảng 10.000 con em cán bộ, chiến sĩ và đồng bào miền Nam ra Bắc học tại các trường học sinh miền  Nam, nâng tổng số học sinh miền Nam trên đất Bắc lên khoảng 30 ngàn người.

Ông Phạm Văn Lữ, Phó Ban liên lạc học sinh miền Nam cho biết, trên 30 ngàn học sinh miền Nam trên đất Bắc đều khôn lớn và được vào học đại học, cao đẳng hoặc trung cấp ở các trường trong và ngoài nước. Đại bộ phận họ đã trưởng thành và có những đóng góp hết sức xứng đáng cho sự nghiệp đấu tranh giải phóng miền Nam, thống nhất đất nước cũng như xây dựng  và phát triển đất nước sau hòa bình lập lại.

Một bộ phận học sinh miền Nam sau khi học xong lớp 10 hoặc đại học đã tình nguyện tham gia chiến đấu ở mọi chiến trường; nhiều người đã trở thành những cán bộ cao cấp của Đảng, Nhà nước và các tổ chức chính trị xã hội; nhiều người trở thành các tướng lĩnh tài năng, các anh hùng lực lượng vũ trang; rất nhiều học sinh miền Nam trở thành những nhà khoa học đầu ngành của nhiều lĩnh vực khoa học khác nhau; cũng không ít người trở thành nhà văn, nhà thơ, nhạc sĩ, nghệ sĩ, nhà báo, nhà giáo và những nhà doanh nghiệp nổi tiếng…

Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Phú Trọng phát biểu tại buổi lễ. Ảnh: N.N

Phát biểu tại buổi Lễ, Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Phú Trọng đã hoan nghênh sáng kiến của Ban liên lạc học sinh miền Nam đã tổ chức Lễ kỷ niệm trọng thể và có ý nghĩa này. Khẳng định tầm nhìn chiến lược của Đảng, Chính phủ và Bác Hồ quyết định thành lập các trường miền Nam trên đất Bắc; ôn lại những năm tháng lịch sử đáng ghi nhớ của 55 năm về trước; ghi nhận những đóng góp của hơn 30 nghìn học sinh miền Nam trên đất Bắc đã cống hiến cho sự nghiệp cách mạng, bảo vệ và xây dựng Tổ quốc, Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Phú Trọng cũng nhấn mạnh: Qua gặp gỡ hôm nay và nhìn lại quá trình phát triển của cách mạng nước ta, tự hào với tất cả những gì đạt được, chúng ta càng thấy nhiệm vụ trước mắt còn hết sức nặng nề, đặc biệt là sự nghiệp giáo dục đào tạo. Có thể nói mô hình học sinh miền Nam trên đất Bắc là mô hình rất đáng tổng kết để sắp tới chúng ta phải làm gì để phát triển nền giáo dục của nước nhà xứng đáng với truyền thống rất vẻ vang của nền giáo dục nước ta nhiều năm qua. Ngày nay, nền giáo dục nước nhà đã phát triển vượt bậc so với trước về số lượng, về thi đua, về quan hệ trong nước và quốc tế nhưng rõ ràng so với nhu cầu, nguyện vọng của nhân dân và đòi hỏi của Đảng và Nhà nước thì chúng ta còn phải cố gắng rất nhiều. Những bài học kinh nghiệm về tầm nhìn chiến lược trồng người, về xây dựng tình cảm thương yêu giữa thầy và trò, bài học về xã hội hóa giáo dục, về cả hệ thống chính trị, các đoàn thể chính trị và toàn dân cùng chăm sóc vun trồng thế hệ tương lai. Các bài học đó đến nay còn nguyên giá trị.

Đ/c Phạm Quang Nghị thay mặt  lãnh đạo TP.Hà Nội tặng quà lưu niệm cho Ban LL học sinh miền Nam. Ảnh: N.N

Tại buổi Lễ, Đ/c Phạm Quang Nghị coi đây là một sự kiện có ý nghĩa, hướng tới các sự kiện lớn năm 2010 và chào mừng 1000 năm Thăng Long Hà Nội. Đ/c Phạm Quang Nghị bày tỏ niềm tự hào khi thành phố Hà Nội là một trong hai cái nôi lớn nhất của miền Bắc dành cho việc nuôi dưỡng và học tập con em chiến sĩ đồng bào miền Nam. Trên mảnh đất Hà Nội hôm nay, đã từng có các trường mầm non số 1 và số 2 ở Phương Trung, Thanh Oai; số 10 ở Phước Động, Thường Tín; trường số 12 ở Thanh Liệt Thanh Trì; 16 ở Đa Sĩ và trường số 23 ở Vạn Phúc, Hà Đông; trường 21 ở Tây Tựu, Từ Liêm; 24, 25, 26, 27 ở Chương Mỹ đồng thời có gần 500 học sinh cấp 3 học ở trường Nguyễn Trãi, Chu Văn An… Tiếp nối quá trình học tập đó, hầu hết các trường đại học của Thủ Đô đã đón nhận học sinh miền Nam vào học. Trong số trên 30 nghìn học sinh trên đất Bắc, có trên 10 nghìn  người từng học tại các trường đóng ở Hà Nội. Nhiều người trong số họ đã trưởng thành và có đóng góp xứng đáng cho sự phát triển của Hà Nội nói riêng và đất nước nói chung. Cho đến nay, dù đã ngừng hoạt động 34 năm, song những thành quả to lớn mà các trường và các anh chị em học sinh để lại vẫn tiếp tục đơm hoa kết trái và tỏa sáng…

Phó Thủ tướng, Bộ trưởng Bộ GD&ĐT Nguyễn Thiện Nhân phát biểu tại buổi lễ. Ảnh: N.N

Thay mặt Bộ GD&ĐT, Ngành GD trên cả nước đế dự buổi Lễ, Phó Thủ tướng, Bộ trưởng Bộ GD&ĐT Nguyễn Thiện Nhân đã bày tỏ niềm xúc động khi được đến tham dự lễ kỷ niệm đầy ý nghĩa này. Phó Thủ tướng cho biết, sau năm 1954, theo chỉ đạo của Đảng, Bác Hồ chúng ta đã xây dựng 28 trường học sinh miền Nam trên đất Bắc. Trung ương Đảng, Chính phủ, Bác Hồ đã chỉ đạo, dù khó khăn đến đâu cũng phải nuôi và dạy học sinh miền Nam thật tốt vì đây là các hạt giống đỏ của cách mạng mà đồng bào miền Nam đã tin tưởng, gửi gắm cho nhân dân miền Bắc. Bộ GD&ĐT rất vinh dự được Trung ương Đảng, Chính phủ, Bác Hồ giao nhiệm vụ trực tiếp tổ chức, quản lý, nuôi dạy học sinh miền Nam.

Thời kỳ đầu, Bộ đã thành lập Khu giáo dục học sinh miền Nam trực thuộc Bộ, thay mặt Bộ giải quyết tất cả các công việc liên quan đến học sinh miền Nam. Từ sau năm 1964, thêm 10 ngàn con em cán bộ chiến sĩ đồng bào miền Nam ra Bắc để đào tạo bồi dưỡng nhằm chuẩn bị lực lượng cán bộ cho cách mạng Việt Nam. Do chiến tranh diễn ra hết sức khốc liệt ở miền Bắc, các trường học sinh miền Nam phải chia nhỏ và sơ tán về các địa phương, tuy nhiên dù trong hoàn cảnh nào và ở đâu, các trường và học sinh miền Nam cũng nhận được sự quan tâm to lớn của Đảng và Chính phủ, sự yêu thương đùm bọc ruột thịt của nhân dân các địa phương…

Phó thủ tướng cũng khẳng định rằng, trường học sinh miền Nam trên đất Bắc là mô hình giáo dục rất thành công tiêu biểu cho nền giáo dục cách mạng xã hội chủ nghĩa, dưới sự lãnh đạo của Đảng, Bác Hồ kính yêu. Buổi lễ kỷ niệm long trọng này là dịp để chúng ta gặp gỡ, trao đổi về những kỷ niệm sâu sắc thời thơ ấu; đồng thời khẳng định sự sáng suốt, tầm nhìn xa, sâu rộng của Đảng và Bác Hồ kính yêu; là dịp để chúng ta tri ân các thầy cô, anh chị, cô bác phục vụ vì học sinh miền Nam mà cống hiến cả tuổi thanh xuân của mình; tri ân đồng bào miền Bắc đã vì miền Nam, vì con em đồng bào miền Nam mà chịu đựng mọi khó khăn, thiếu thốn, chia sẻ những gì tốt nhất cho học sinh miền Nam; đồng thời, đây cũng là dịp để rút ra những bài học bổ ích cho sự phát triển nền giáo dục nước nhà, mỗi người trong hoàn cảnh khả năng và trách nhiệm của mình tiếp tục đóng góp cho sự nghiệp phát triển giáo dục phát triển nhanh hơn, chất lượng hơn… 

Một số hình ảnh xúc động tại buổi lễ

Phó Thủ tướng, Bộ trưởng Bộ GD&ĐT Nguyễn Thiện Nhân vui mừng, xúc động gặp cô giáo, bạn học cũ.

Niềm vui gặp mặt

 Hiếu Nguyễn