(GD&TĐ) - Cho dù xe bus hiện nay là một phương tiện phổ thông cho mọi người nhưng đối với những người khuyết tật, xe bus chỉ có thể là lựa chọn hãn hữu, thậm chí chỉ là những niềm ước mơ.

Muốn đi cũng không thể

 “Em mới ra Hà Nội học và rất muốn được thăm quan thủ đô. Nếu hành trình đó được đi bằng xe bus, chắc chắn sẽ thú vị hơn khi ngồi sau xe máy như em vẫn thường làm 18 năm nay. Nhưng làm sao em có thể lên xe được khi mà nhiều người bình thường còn không lên kịp?”. Cậu sinh viên năm thứ nhất, khoa Khí tượng thuỷ văn, ĐH KHTN Phạm Quang Nam - người phải đi lại bằng xe lăn tâm sự.

Phạm  Quang Nam: "làm sao em có thể lên xe bus được khi mà nhiều người bình thường còn không lên kịp"

Việc giúp người khuyết tật hoà nhập với cộng đồng và dễ dàng sử dụng các phương tiện đi lại đã được đề cập rất nhiều lần. Những chiếc xe bus có gắn thiết bị tự động nâng đỡ cả người khuyết tật và xe lăn lên xe đã đựơc đưa vào sử dụng. Tuy nhiên, số lượng những chiếc xe này vẫn chỉ có thể đếm trên đầu ngón tay. Và vì vậy, hầu hết người khuyết tật phải tự thích nghi với việc đi lại theo cách riêng của mình, đó là đi ngồi sau xe máy.

Anh Trần Quốc Hiệp, 23 tuổi, số nhà 28, ngõ147 phố Tân Mai, Hoàng Mai chia sẻ: “Từ trước đến nay khi đi xa mình đều phải nhờ gia đình chở bằng xe máy. Nhiều khi chân mình rất khó chịu. Vừa rồi mình cũng định thử đi xe bus nhưng mọi người ngăn cản, nói là nguy hiểm nên mình lại thôi”. Những lo lắng của gia đình với ý định đi xe bus của anh cũng là chuyện bình thường. Bởi lẽ, việc chen lấn, xô đẩy khi lên xuống xe bus không phải là dễ dàng. Nếu ai chậm chân một chút, ngay lập tức sẽ bị tài xế và phụ xe kêu ca. Thậm chí đã có trường hợp bị tai nạn chỉ vì không kịp lên xuống theo đúng ý của lái xe. Với người đi lại bình thường, xe bus đã “khó tính”, vậy với người phải ngồi xe lăn như anh, việc tham gia phương tiện giao thông công cộng này sẽ vất vả đến mức nào?

Anh Trần Quốc Hiệp: "mình cũng định thử đi xe bus nhưng mọi người ngăn cản, nói là nguy hiểm nên mình lại thôi"

Dự thảo luật người khuyết tật mới đây có nêu trong điều 4 - Quyền và nghĩa vụ của người khuyết tật rằng: Người khuyết tật được “tiếp cận công trình công cộng, giao thông”. Điều này khẳng định quyền tham gia vào các phương tiện gia thông công cộng như xe bus của những người khuyết tật. Tuy nhiên, dự thảo này được rất ít người biết đến và làm theo. Vì thế nên, vẫn xảy ra tình trạng, xe bus “khước từ” người khuyết tật như trường hợp của chàng hiệp sỹ CNTT khiếm thị Khúc Hải Vân: “Nhiều lần đi xe bus nhưng vì không thể nhanh chân theo mọi người lên xe nên mình lại được chờ nhiều chuyến sau”.

Nhà xe nói gì?

Tiếp xúc với nhiều lái xe, không phải họ đều là những người thờ ơ với người khuyết tật. Anh Trần Minh Tú, lái xe tuyến 03 thuộc xí nghịêp xe bus Hà Nội cho biết: “Xe tôi đã có những người khiếm thị, người phải ngồi xe lăn đi. Nhiều khi cả phụ và lái xe cùng phải xuống, vất vả mới đưa được người và xe lăn lên ấy chứ! Tuy nhiên, thời gian dừng bến được quy định chặt chẽ nên không phải lúc nào chúng tôi cũng thực hiện được như vậy” .

Tuy chưa biết về dự thảo Luật người khuyết tật nhưng khi được chia sẻ thông tin người khuyết tật được “tiếp cận công trình công cộng, giao thông”, Anh Tú rất đồng tình: “Tôi rất hoan nghênh dự thảo này. Bởi vì người khuyết tật cần được xã hôii hỗ trợ hơn. Họ thiệt thòi hơn chúng ta là bị tật nên mình phải có trách nhiệm giúp đỡ họ”.

Khá nhiều các lái xe và phụ xe đều có thái độ đồng cảm và sẻ chia với những người khuyết tật. Vậy sẽ giải thích ra sao khi vẫn có trường hợp xe bus “vô tình” bỏ lại người khuyết tật như trường hợp của anh Khúc Hải Vân? Chia sẻ về điều này, anh Nguyễn Thành Long, phụ xe tuyến 33 nói: “Chúng tôi luôn sẵn sàng giúp đỡ những người khuyết tật. Nhưng có nhiều cái ảnh hưởng như thời gian trên tuyến rồi kẹt đường… nên nhiều khi chưa được như ý muốn. Cái này cần sự giải quyết của cấp trên”.

Anh Nguyễn Thành Long: "Chúng tôi sẵn sàng giúp đỡ ngườ khuyết tật nhưng kẹt nhiều thứ"

Giải pháp nào ?

Rõ ràng nhiều khi người “có tình” bị buộc phải làm ngơ chỉ bởi những quy định cứng nhắc. Vì vậy, việc giúp người khuyết tật khi tham gia xe bus không chỉ cần có thái độ tích cực của những người lái xe, phụ xe mà cần cả những hành động cụ thể của nhà quản lý.

Nên chăng cần điều chỉnh lại thời gian dừng đón khách lâu hơn để phù hợp với người khuyết tật. Việc sử dụng những chiếc xe có sàn thấp và cửa lên xuống rộng hơn như đã áp dụng trên tuyến 03 đã khắc phục được phần nào những khó khăn cho người khuyết tật. Tuy nhiên, đối với những người phải ngồi trên xe lăn, họ vẫn chưa thể tự mình lên xuống trên tuyến xe bus này. Vì vậy, có các nhà chờ, bến đỗ cao bằng sàn xe mà theo tài xế tuyến 03 Trần Minh Tú là “thuận tiện cho không chỉ người khuyết tật mà cả với người già và người mang bầu” cũng là điều cần thiết. Còn theo chàng hiệp sỹ CNTT khiếm thị Khúc Hải Vân: “Chúng ta có thể sử dụng những chiếc cầu trượt kim loại để người ngồi xe lăn lên xuống xe bus nhanh hơn” .

Được đi xe bus là mơ ước của nhiều người khuyết tật

Dự thảo Luật Người khuyết tật sắp ra đời, những người thiệt thòi như anh Vân, anh Nam, anh Hiệp ... đang rất mong đợi vì nó sẽ là cơ sở giúp họ vượt lên số phận, hòa nhập với cộng động. Anh Hiệp buồn buồn: “Mình mong dự thảo sớm thành Luật để ngay cả những điều thông thường nhất như đi xe bus không còn là ước mơ xa vời...”.

Thu Trang