(GD&TĐ) - Sáng nay (19/11), Thủ tướng Chính phủ Nguyễn Tấn Dũng đã đăng đàn trả lời chất vấn của các đại biểu Quốc hội.

Thủ tướng Chính phủ Nguyễn Tấn Dũng  (ảnh: TTXVN)

Theo Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng, diễn biến tình hình kinh tế thế giới và trong nước tháng 10 và nửa tháng 11 vừa qua đã làm sáng tỏ thêm những nhận định, đánh giá và dự báo của chúng ta về khả năng hoàn thành kế hoạch năm 2009 và triển vọng phát triển kinh tế - xã hội năm 2010.

Trong tháng 10, sản xuất công nghiệp nước ta tiếp tục phục hồi và tăng trưởng 11,9%; nông nghiệp, tuy gặp nhiều thiên tai, dịch bệnh nhưng vẫn phát triển khá ổn định; tổng mức bán lẻ hàng hoá và dịch vụ tiêu dùng tiếp tục tăng; thu chi ngân sách, lãi suất và giá tiêu dùng tương đối ổn định (giá tiêu dùng tháng 10 tăng 0,37% so với tháng 9/2009 và tăng 4,49% so với tháng 12/2008).

Tuy nhiên, những thách thức, khó khăn vẫn còn rất lớn như đã trình bày trong các báo cáo của Chính phủ. Thêm vào đó, trong một thời gian ngắn, hai cơn bão lớn liên tiếp đổ bộ vào miền Trung, Tây Nguyên gây thiệt hại nặng nề về sinh mạng và tài sản. Chính phủ đã và đang chỉ đạo các Bộ ngành chức năng, các địa phương tập trung sức trợ giúp để đồng bào ta sớm vượt qua khó khăn, phục hồi sản xuất, ổn định cuộc sống.

Các giải pháp phục hồi tăng trưởng, ngăn chặn lạm phát

Vấn đề được nhiều đại biểu và đồng bào cử tri quan tâm là năm 2010, chúng ta sẽ làm gì để tiếp tục thúc đẩy phục hồi kinh tế nhanh hơn, vững chắc hơn sau khi các chính sách hỗ trợ trong năm 2009 sẽ kết thúc. Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng cho rằng: Năm 2009, kinh tế nước ta tuy đạt được tốc độ tăng trưởng khá (khoảng 5,2%) trong bối cảnh kinh tế thế giới suy giảm mạnh, nhưng mức độ phục hồi còn chậm, chưa vững chắc và đây là mức tăng trưởng thấp nhất trong nhiều năm qua.

Để đạt được mục tiêu phục hồi tăng trưởng kinh tế cao hơn năm 2009, phấn đấu tăng  GDP 6,5% trong năm 2010 và tăng bình quân khoảng 7 - 8% trong những năm tiếp theo, cần phải tiếp tục thực hiện các giải pháp kích thích kinh tế một cách phù hợp để tiếp sức cho các doanh nghiệp và cho cả nền kinh tế, hướng trọng tâm vào việc chuyển dịch cơ cấu, tái cấu trúc nền kinh tế, nâng cao năng suất, chất lượng, hiệu quả và sức cạnh tranh; đồng thời, giữ vững ổn định kinh tế vĩ mô, thực hiện tốt các chính sách an sinh xã hội.

Chính phủ đã thống nhất chủ trương là cần phải tiếp tục có các chính sách hỗ trợ, kích thích thiết thực để vừa hỗ trợ cho phục hồi tăng trưởng, thúc đẩy chuyển dịch cơ cấu kinh tế, vừa để cho các doanh nghiệp thích ứng dần với lãi suất thị trường và không để lạm phát cao trở lại.

Trên cơ sở đánh giá việc thực hiện các chính sách đã áp dụng trong năm 2009, Chính phủ sẽ xem xét toàn diện để chính thức ban hành trong tháng 12 năm 2009 các chính sách hỗ trợ cụ thể áp dụng trong năm 2010. Đồng thời, Chính phủ cũng sẽ ban hành Nghị định về chính sách tín dụng hỗ trợ cho phát triển nông nghiệp, nông thôn theo tinh thần Nghị quyết của Ban Chấp hành Trung ương Đảng khoá X.

Vấn đề được nhiều vị đại biểu Quốc hội đặc biệt quan tâm là việc điều hành chính sách tài chính, tiền tệ như thế nào để đạt được mục tiêu vừa phục hồi tăng trưởng, vừa giữ ổn định kinh tế vĩ mô, không để lạm phát cao trở lại, vừa bảo đảm an sinh xã hội. Thủ tướng Chính phủ cho biết, ngay sau Kỳ họp này của Quốc hội, Chính phủ sẽ họp với các địa phương, triển khai sớm Nghị quyết của Quốc hội về Dự toán ngân sách Nhà nước năm 2010. Để thực hiện được các nhiệm vụ thu chi ngân sách mà Quốc hội đã thông qua, các cơ quan Trung ương và các địa phương phải nghiêm túc, quyết liệt trong quản lý thu chi ngân sách, bảo đảm kỷ luật tài chính, ngăn chặn gian lận và thất thu thuế, nhất là các khoản thu liên quan đến tài nguyên, kinh doanh bất động sản, hoạt động xuất nhập khẩu và các hoạt động dịch vụ.

Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng cũng cho biết, chủ trương nhất quán của Chính phủ là không phát hành tiền cho chi tiêu ngân sách. Toàn bộ số vay bù đắp bội chi ngân sách được dành cho đầu tư phát triển. Việc điều hành chính sách tiền tệ phải theo nguyên tắc thị trường và chủ yếu thông qua các công cụ thị trường mở. Chủ động giữ ổn định và từng bước hạ mặt bằng lãi suất cho phù hợp với yêu cầu khôi phục tăng trưởng, nhất là sau khi Nhà nước giảm dần và kết thúc các giải pháp hỗ trợ kích thích kinh tế.

Bên cạnh đó, cần kiểm soát chặt chẽ tổng phương tiện thanh toán và bảo đảm tốc độ tăng trưởng dư nợ tín dụng phù hợp với yêu cầu phát triển của nền kinh tế, bảo đảm thực hiện được mục tiêu tổng quát của kế hoạch năm 2010. Tăng cường công tác quản lý ngoại hối, điều hành tỷ giá linh hoạt hơn theo quan hệ cung cầu và lợi ích tổng hợp của nền kinh tế, ứng phó có hiệu quả với biến động của các luồng vốn, khuyến khích xuất khẩu, kiềm chế nhập siêu, giữ an toàn cán cân thanh toán tổng thể và mức dự trữ ngoại hối cần thiết.

Một số vị đại biểu Quốc hội băn khoăn về tiến độ giải ngân, về chất lượng và hiệu quả của các dự án đầu tư, về việc không thực hiện hết kế hoạch vốn trái phiếu Chính phủ năm 2009 trong khi chúng ta lại vẫn tiếp tục tăng đầu tư trong kế hoạch năm 2010. Thủ tướng cho biết, đây cũng là một  trọng tâm mà Chính phủ sẽ tập trung chỉ đạo trong thời gian tới.

Nghị quyết của Quốc hội vừa được thông qua đã đề ra chỉ tiêu tổng vốn đầu tư toàn xã hội năm 2010 so với GDP là khoảng 41%; đồng thời, quyết định giảm tỷ lệ bội chi ngân sách xuống 6,2% trên cơ sở phấn đấu tăng thu, tiết kiệm chi và giữ tổng mức đầu tư từ ngân sách nhà nước và từ trái phiếu chính phủ xấp xỉ năm 2009.

Để đạt được mức huy động đầu tư cao nhất, Chính phủ đã và đang chỉ đạo các Bộ, ngành, địa phương tạo mọi điều kiện thuận lợi cho các nhà đầu tư, giải quyết kịp thời và có hiệu quả các khó khăn vướng mắc trong các khâu thủ tục hành chính, giải phóng mặt bằng; cải cách mạnh thủ tục xây dựng cơ bản, quy chế đấu thầu và cách bố trí vốn nhằm rút ngắn hơn nữa thời gian chuẩn bị và thực hiện dự án, đẩy nhanh tiến độ thi công, sớm đưa công trình vào vận hành, góp phần nâng cao hiệu quả vốn đầu tư và tăng tốc độ quay vòng vốn của nền kinh tế.

Bảo đảm chất lượng giáo dục đại học

Nhiều đại biểu Quốc hội quan tâm chất vấn về chất lượng giáo dục, đào tạo, nhất là đào tạo đại học. Về vấn đề này, Thủ tướng Chính phủ cho biết, sau 23 năm thực hiện đường lối đổi mới và 9 năm thực hiện Chiến lược phát triển giáo dục (2001 - 2010), giáo dục đại học nước ta đã đạt được những thành tựu rất đáng trân trọng. Cùng với sự quan tâm đầu tư của Nhà nước, đã huy động được nhiều nguồn lực của xã hội để phát triển giáo dục đại học. Năng lực và quy mô đào tạo tăng nhanh, chất lượng đào tạo đại học, cao đẳng được quan tâm và từng bước được nâng lên.

Mạng lưới các trường đại học và cao đẳng đã phủ kín 62/63 tỉnh thành (còn tỉnh Đắk Nông chưa có) và đã phát triển khá nhanh ở các vùng có điều kiện kinh tế - xã hội khó khăn (Tây Bắc có 1 trường đại học, 8 trường cao đẳng; Tây Nguyên có 3 trường đại học,10 trường cao đẳng; đồng bằng sông Cửu Long 11 trường đại học, 27 trường cao đẳng). Số con em diện chính sách, miền núi, dân tộc thiểu số được thu hút vào các trường đại học, cao đẳng ngày càng nhiều. Bình quân 5 năm (2004 - 2008), tỷ lệ thí sinh trúng tuyển hệ chính quy từ khu vực nông thôn và miền núi là 64,5% và số thí sinh nữ là 51,6% so với tổng số thí sinh trúng tuyển. Năng lực đào tạo tăng hơn 3 lần, từ 101 trường đại học, cao đẳng với 20 nghìn giảng viên (năm 1987), nay đã tăng lên 376 trường với trên 61 nghìn giảng viên; quy mô tuyển sinh mới đạt trên 500 nghìn sinh viên/năm, gấp 15 lần; quy mô đào tạo đạt trên 1,7 triệu sinh viên, gấp gần 13 lần.

Hiện đã có gần 10.000 sinh viên nước ngoài đang theo học đại học, cao đẳng ở nước ta. Quy mô sinh viên tốt nghiệp đạt trên 222 nghìn người/năm, gấp hơn 11 lần. Loại hình trường và phương thức đào tạo được đa dạng hoá, đã có 81 trường đại học, cao đẳng ngoài công lập, chiếm 21,5%. Cơ cấu trình độ, ngành nghề đào tạo đang được chuyển dịch theo hướng tích cực hơn, gắn với nhu cầu xã hội. Đã có 159 viện nghiên cứu và trường đại học tham gia đào tạo sau đại học. Nhờ kết quả này, đến nay, nước ta có khoảng 7% lực lượng lao động đang làm việc (trên 3 triệu người) có trình độ cao đẳng, đại học, trên đại học, đây thực sự là một lực lượng nòng cốt của quá trình công nghiệp hoá, hiện đại hoá và phát triển đất nước trong thời kỳ đổi mới và hội nhập quốc tế.

Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng cung cho biết, Chính phủ sẽ tập trung chỉ đạo thực hiện tốt Kết luận số 242 của Bộ Chính trị về tiếp tục thực hiện Nghị quyết Trung ương 2 khoá VIII về phương hướng phát triển giáo dục và đào tạo đến năm 2020, Nghị quyết số 14 của Chính phủ về đổi mới cơ bản và toàn diện giáo dục đại học giai đoạn 2006 - 2020; cùng với việc mở rộng quy mô một cách hợp lý theo quy hoạch, phải tập trung chỉ đạo bảo đảm và từng bước nâng cao chất lượng đào tạo đại học theo một số trọng tâm sau:

Rà soát, hoàn thiện quy hoạch và quản lý thực hiện quy hoạch mạng lưới trường đại học và cao đẳng trong cả nước; bổ sung, hoàn chỉnh các quy định về điều kiện thành lập trường, nâng cấp trường, mở ngành đạo tạo và tuyển sinh; đồng thời làm tốt công tác thẩm định (cả tại hồ sơ và trên thực tế), thanh tra, kiểm tra, giám sát việc thực hiện theo đúng quy định của pháp luật. Xử lý kịp thời và nghiêm minh các hành vi vi phạm. Kiên quyết không cho tuyển sinh đào tạo khi chưa đủ các điều kiện quy định.

Tiếp tục triển khai thực hiện đồng bộ các giải pháp nâng cao chất lượng giáo dục, đào tạo. Trước hết là đổi mới quản lý hệ thống giáo dục. Rà soát, bổ sung hoàn thiện và triển khai thực hiện nghiêm các quy định về hoạt động của nhà trường; phân cấp và đề cao trách nhiệm của Ủy ban nhân dân các tỉnh thành phố đối với các trường trên địa bàn; tăng tính tự chủ, tự chịu trách nhiệm, thực hiện việc 3 công khai (về chất lượng, nguồn lực và thu chi tài chính) đối với tất cả các trường; chuyển mạnh sang đào tạo theo nhu cầu xã hội; xây dựng hệ thống cơ quan chuyên trách quản lý chất lượng từ trung ương đến các trường; tăng cường thanh tra, kiểm tra giám sát việc thực hiện các quy định của Nhà nước để quản lý chất lượng. Chuẩn hoá và nâng cao chất lượng đầu vào: chuẩn hoá về tuyển sinh, về giảng viên, cán bộ quản lý, bảo đảm đủ số lượng giảng viên/sinh viên của hệ thống giáo dục đại học và nâng cao nhanh chất lượng giảng viên, phấn đấu đến năm 2020 có ít nhất 60% giảng viên có trình độ thạc sĩ và 35% có trình độ tiến sĩ.

Tiếp tục đổi mới chương trình, nội dung, phương pháp giảng dạy đại học bảo đảm chuẩn hoá về chất lượng, liên thông trong toàn hệ thống và từng bước hội nhập quốc tế. Đẩy nhanh việc xây dựng chương trình đào tạo khung và giáo trình chuẩn dùng chung cho cùng nhóm ngành nghề đào tạo. Gắn đào tạo với nghiên cứu khoa học. Đẩy mạnh hợp tác quốc tế, tăng nhanh các chương trình đào tạo tiên tiến và xây dựng một số trường đại học có trình độ cao. Nâng cao chất lượng đào tạo và sử dụng ngoại ngữ, tin học cho sinh viên. Khuyến khích để ngày càng nhiều sinh viên Việt Nam sang học tập nghiên ở các nước có nền giáo dục tiên tiến; tạo điều kiện thuận lợi thu hút các nhà giáo, nhà khoa học giỏi từ các nước, trong đó có người Việt Nam ở nước ngoài đến giảng dạy, nghiên cứu tại các trường đại học, cao đẳng và viện nghiên cứu ở Việt Nam.

Để phát triển nhanh hơn và nâng cao hiệu quả cho giáo dục đại học, đổi mới cơ chế tài chính của giáo dục và đào tạo có ý nghĩa rất quan trọng. Vừa qua, Quốc hội đã có Nghị quyết 35 về định hướng đổi mới một số nội dung cơ chế tài chính của giáo dục và đào tạo từ năm học 2010 - 2011 đến năm học 2014 - 2015. Chính phủ đang chỉ đạo Bộ Giáo dục và Đào tạo, Bộ Tài chính tích cực chuẩn bị để triển khai Nghị quyết này.

Năm 2010, Chính phủ sẽ chỉ đạo tổng kết việc thực hiện Chiến lược phát triển giáo dục 2001 - 2010 và xây dựng Chiến lược phát triển cho giai đoạn 2011 - 2020 phù hợp với tình hình mới, đặc biệt quan tâm bảo đảm và từng bước nâng cao chất lượng đào tạo, đáp ứng yêu cầu phát triển nhanh và bền vững.

Quang Anh