(GD&TĐ) - Ở vào thời điểm giữa tháng 9 bước sang đầu tháng 10, hầu hết các trường đều tiến hành đăng ký danh hiệu thi đua cá nhân và tập thể. Đây là hoạt động tất yếu ở tất cả các đơn vị giáo dục trước khi tổ chức hội nghị công nhân viên chức vào năm học mới. Về bản chất, danh hiệu thi đua chính là thước đo hiệu quả lao động, công sức đóng góp của cá nhân và tập thể trong một cơ quan, đơn vị.

Năm 1948, giữa lúc cuộc kháng chiến chống Pháp ở vào giai đoạn quyết liệt, nhận thấy mối quan hệ thống nhất biện chứng giữa vận mệnh quốc gia, dân tộc với thi đua, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã ra lời kêu gọi và chính thức phát động cuộc vận động thi đua ái quốc: “Thi đua là yêu nước, yêu nước thì phải thi đua”. Với quan niệm như vậy, Bác luôn nhắc nhở mọi cấp, mọi ngành, mọi người: “Thi đua phải thiết thực, rõ ràng, đúng mực, đơn giản”.

Tránh lầm lẫn giữa danh hiệu thi đua và bệnh thành tích

Việc tổ chức có hiệu quả việc đăng ký danh hiệu thi đua ở các nhà trường sẽ tạo động lực trong nâng cao chất lượng giáo dục, tạo đà cho sự phát triển. Một tập thể có nhiều cá nhân đạt danh hiệu chiến sỹ thi đua, lao động giỏi sẽ là một tập thể vững mạnh.

Không thể kể hết các phong trào thi đua, hội nghị thi đua do ngành giáo dục và đào tạo tổ chức những năm qua. Mỗi năm, số cán bộ, giáo viên, công nhân viên trong ngành đạt các danh hiệu Nhà giáo nhân dân, Nhà giáo ưu tú, Chiến sĩ thi đua, giáo viên giỏi các cấp lên đến con số hàng ngàn người. Đa phần trong số đó là những nhân tố tích cực, tiên phong gương mẫu ở nhiều lĩnh vực, nhiều phương diện. Tuy nhiên, không phải bao giờ và ở đâu, vấn đề tổ chức đăng ký và bình chọn danh hiệu thi đua cũng diễn ra thuận lợi. Trong quá trình đăng ký thi đua cũng như bình xét để công nhận danh hiệu thi đua đã nảy sinh không ít mâu thuẫn, bất cập. Năm học 2008-2009 vừa qua, chúng tôi có nhận được một số đơn khiếu nại của bạn đọc về việc họ bị ép buộc đăng ký danh hiệu thi đua, và do không đăng ký danh hiệu thi đua nên đã “bị hiệu trưởng trù dập”. Có giáo viên không đăng ký danh hiệu Lao động tiên tiến nhưng đến cuối năm, khi bản thân không đạt thì lập tức viết đơn tố cáo hiệu trưởng mắc “bệnh thành tích”. Lại có những trường hợp đầu năm không đăng ký danh hiệu thi đua đến cuối năm hội đồng thi đua vẫn xét cho đạt để đối phó với “chỉ tiêu”. Một bất cập khá phổ biến hiện nay là đến quá nửa học kỳ một, nhiều cá nhân đã đăng ký thi đua từ năm học trước không biết có đạt danh hiệu hay không nhưng vẫn phải đăng ký tiếp tục danh hiệu năm sau. Điều này dẫn đến việc đăng ký danh hiệu chỉ để cho có thủ tục văn bản nộp lên cấp trên mà thôi, khó động viên được phong trào thi đua.

Thực tế cho thấy, đơn vị nào xác định đúng bản chất của thi đua, có kế hoạch tổ chức phong trào thi đua một cách khoa học, bài bản thì các danh hiệu thi đua mới thật sự có chất lượng và đơn vị đó mới đoàn kết, vững mạnh. Để việc đăng ký thi đua đi vào thực chất, thì các đơn vị giáo dục cần phải khơi dậy thành phong trào đăng ký sôi nổi ngay từ đầu năm học. Các cá nhân phải thấy được sự cần thiết phải thi đua, tránh lầm lẫn giữa danh hiệu thi đua và bệnh thành tích (một kiểu nói không đi đôi với làm, làm giả báo cáo gian). Việc bình xét danh hiệu thi đua phải dựa vào những tiêu chí cụ thể, công khai, dân chủ và công bố cho các cá nhân, tập thể được biết ngay khi kết thúc năm học, tạo đà phấn đấu trong năm học tiếp theo.

Thuý Hồng