(GD&TĐ) - Trường cấp 3 Vĩnh Linh, là trường THPT đầu tiên của tỉnh Quảng Trị được thành lập ngày 15/9/1959 với nhiệm vụ tiếp nhận học sinh Vĩnh Linh và học sinh miền Nam tập kết, thực hiện công tác giáo dục và đào tạo đội ngũ cán bộ tương lai cho địa phương và các tỉnh phía Nam.

Cơ sở vật chất của Trường thời bấy giờ chỉ có một dãy nhà hai tầng làm phòng học và phòng thí nghiệm nằm trên nền đất đỏ ba zan của thị trấn Hồ Xá. Hội đồng sư phạm của Trường chỉ có 14 thầy, cô giáo đảm nhận giảng dạy 2 lớp với 83 học sinh. Những năm đầu mới thành lập, dẫu còn non trẻ, còn khó khăn nhiều bề, song trong không khí xây dựng CNXH và đấu tranh thống nhất nước nhà, trên mảnh đất đầu cầu giới tuyến, trường cấp 3 Vĩnh Linh không ngừng trưởng thành về mọi mặt. Khẩu hiệu “Giống trống Bắc Lí, nổi sóng Hiền Lương, nỗ lực phi thường xây trường hai tốt” đã biến thành hành động của cả thầy trò, uy tín của trường cấp III Vĩnh Linh có sức toả rộng và lan xa. Ngoài việc thực hiện nhiệm vụ chính là dạy và học, trường còn tham gia lao động sản xuất cùng nhân dân địa phương, tham gia các hoạt động tuyên truyền, biểu tình đấu tranh đòi thống nhất nước nhà. Trong những tháng năm gian khổ mà hào hùng ấy, trường đã trưởng thành trong niềm tin yêu và sự chở che của Đảng bộ và nhân dân Vĩnh Linh, xứng đáng là điểm sáng văn hoá của khu vực đầu cầu giới tuyến.

Chăm sóc nghĩa trang liệt sỹ huyện Vĩnh Linh năm học 2008 - 2009

Các thế hệ thầy và trò không thể nào quên thời khắc 15h ngày 8/2/1965 giặc Mỹ đã dội bom xuống Trường Cấp III Vĩnh Linh, ngôi trường 2 tầng khang trang bị huỷ diệt hoàn toàn, thầy giáo Lê Duy Minh cùng 7 học sinh đã hy sinh trong loạt bom đầu tiên. Vượt lên mất mát đau thương, thầy và trò quyết tâm thi đua dạy và học trong bất luận gian khổ và khó khăn. Trường sơ tán về các xã, chia làm 3 phân hiệu với 5 địa điểm (Vĩnh Tú, Vĩnh Nam, Vĩnh Hoà, Vĩnh Lâm, Vĩnh Tân), tổ chức dạy và học dưới hầm trong lòng đất. Với tinh thần: “Tất cả vì học sinh thân yêu”, đội ngũ thầy cô giáo đã quyết tâm bám trường, giữ lớp cho dù có những ngày phải đi dạy đến 5 địa điểm cách xa nhau từ 15 đến 20 km dưới làn mưa bom bão đạn. Thầy giáo vừa cầm bút vừa cầm súng, học sinh đi học không chỉ học chữ mà còn học cách tránh luồng đạn địch, cách băng bó vết thương và cao hơn là học cách làm người nơi tuyến lửa. Vượt lên khó khăn gian khổ, tỷ lệ tốt nghiệp vẫn cao, có nhiều học sinh vẫn đạt giải học sinh giỏi miền Bắc. Chiến tranh ngày càng ác liệt, đế quốc Mỹ điên cuồng leo thang bắn phá miền Bắc XHCN, trường sơ tán ra Tân Kỳ - Nghệ An. Vượt lên những khó khăn gian khổ quyết tâm thi đua dạy tốt - học tốt, tuổi trẻ trường cấp 3 Vĩnh Linh được giáo dục, bồi dưỡng vững chãi vươn mình trong bão táp cách mạng. Năm 1972, theo tiếng gọi thiêng liêng của Tổ quốc, “Tiền tuyến gọi, hậu phương sẵn sàng” từ mái trường này 182 học sinh tình nguyện “xếp bút nghiên” hăng hái lên đường nhập ngũ, thành lập đại đội K8. Nhiều học sinh - chiến sỹ của Trường đã lập công xuất sắc, nêu tấm gương sáng về chủ nghĩa anh hùng cách mạng. Nhiều người trong số họ đã vĩnh viễn hiến dâng tuổi thanh xuân cho độc lập, tự do của Tổ quốc, tô thắm thêm truyền thống vẻ vang của Nhà trường.

Kết thúc năm học 1972 – 1973, trường trở về Vĩnh Linh và mang tên Trường cấp 3A Vĩnh Linh. Những ngày đầu trên quê hương, trường tiếp tục dạy và học trên đống tro tàn đổ nát - hậu quả của chiến tranh. Dưới sự chỉ đạo của Khu uỷ Vĩnh Linh, sự quan tâm giúp đỡ của các ban ngành, phụ huynh, đội ngũ cán bộ giáo viên của Trường đã chủ động bắt tay vào công việc, chuẩn bị cơ sở vật chất để tiến hành khai giảng năm học 1973 – 1974 đúng thời gian cùng toàn Miền Bắc, với quy mô 39 lớp, số lượng học sinh lên đến 1.700 em. Bước vào năm học mới, toàn trường đã quán triệt và làm tốt lời dạy của Bác Hồ trong thời kỳ chiến tranh “Dù khó khăn đến đâu cũng phải tiếp tục thi đua dạy tốt học tốt”.

Trường khi học sinh tan học

Chiến tranh kết thúc, bước sang năm học 1976 -1977, trường mang tên Trường PTTH số 1 Bến Hải. Tháng 12/1977, trường chuyển lên địa điểm mới với 3 dãy nhà 2 tầng gồm 24 phòng học và 2 nhà cấp bốn . Chiến tranh đã qua đi, nhưng hậu qủa còn quá nặng nề, đời sống của nhân dân gặp rất nhiều khó khăn, thầy trò vượt lên khó khăn thử thách để thi đua dạy tốt, học tốt. Làm sao có thể quên những buổi học sinh ở xa nhịn đói đến trường trong mưa rét, nắng gắt, làm sao có thể quên những chiến dịch chặt đốt ở nông trường Quyết Thắng. Nào ai có thể quên những đợt ra quân làm thuỷ lợi nạo vét kênh mương đem dòng nước mát về với ruộng đồng và những ngày gian nan trồng cây gây rừng, diệt sâu cho đồi thông tươi tốt…Ý thức được những khó khăn chung của đất nước trong thời kỳ bao cấp, tập thể cán bộ giáo viên đã cùng nhà trường vượt qua mọi khó khăn, xây dựng được khối đoàn kết nhất trí, góp sức xây dựng trường ngày càng vững mạnh. Năm 1990, bước vào thời kỳ đổi mới Trường mang tên PTTH Vĩnh Linh. Thành tựu sau 10 năm đổi mới đã làm chuyển biến mạnh mẽ nhận thức của xã hội đối với giáo dục.

Từ năm 2000, theo Điều lệ trường Trung học, trường mang tên: TRƯỜNG THPT VĨNH LINH. Từ năm 1999 đến 2009, tập thể sư phạm luôn phát huy truyền thống, phấn đấu hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ: Đội ngũ nhà giáo phát huy vai trò chủ lực, xứng đáng là nhân tố quyết định chất lượng giáo dục, gắn bó với trường, tâm huyết với nghề nghiệp, biết hy sinh vì sự lớn mạnh của trường. Chi uỷ, Ban giám hiệu luôn phát huy vai trò trách nhiệm, chỉ đạo sâu sát mọi hoạt động, gương mẫu trong lối sống, biết hy sinh vì tập thể. Nhiều thầy cô giáo là hạt nhân của khối đoàn kết nhất trí trong tập thể sư phạm, bằng sự phấn đấu vươn lên trong chuyên môn trở thành lực lượng cốt cán của ngành, đóng góp xuất sắc cho phong trào, đội ngũ giáo viên trẻ có nhiều thầy cô bằng niềm say mê, ý thức vươn lên trau dồi chuyên môn nghiệp vụ trở thành lực lượng cốt cán trong trường. Trong năm học 2008-2009 sự phấn đấu vươn lên của thầy trò được đền đáp xứng đáng: trên 94% tốt nghiệp THPT, 41 giải học sinh giỏi tỉnh, Quốc gia, 35 HSG toàn diện với 566 học sinh tiên tiến, tỉ lệ đậu vào các trường ĐH,CĐ trên 40%...

Trải qua chặng đường lịch sử sau 50 năm xây dựng và phát triển, Trường THPT Vĩnh Linh đang bước vào giai đoạn mới. Tại mái trường này nhiều thế hệ học sinh đã trưởng thành và giữ các cương vị lãnh đạo của Đảng và Chính quyền từ Trung ương đến địa phương, các sĩ quan cao cấp quân đội, các bác sĩ, kỹ sư, doanh nghiệp đã góp phần to lớn trong sự nghiệp xây dựng và bảo vệ tổ quốc, phát triển kinh tế - xã hội trên mọi miền đất nước. Với những thành tích đạt được, Trường đã được Đảng, Nhà nước phong tặng những phần thưởng cao quý của: Huân chương Lao động hạng Ba (năm 1962); Huân chương Lao động hạng Nhì (năm 1967); Huân chương Lao động hạng Nhất (năm 1998); Danh hiệu Anh hùng Lao động trong thời kỳ đổi mới (năm 2000), Trường đạt chuẩn Quốc gia bậc THPT giai đoạn 2001 – 2010 và 63 Cờ thưởng, 27 Bằng khen, 28 Giấy khen các cấp từ Trung ương đến địa phương.  

Nửa thế kỷ thứ nhất đã khép lại, nửa thế kỷ thứ hai đang mở ra. Điều trăn trở lớn nhất của toàn thể lãnh đạo, giáo viên và học sinh của Trường trong nửa thế kỷ thứ hai này là phải làm gì để kế thừa và phát huy những thành quả mà bao thế hệ đi trước bằng sức lực, trí tuệ, mồ hôi, nước mắt và cả máu xương đã để lại cho hôm nay. Trường THPT Vĩnh Linh nỗ lực hết mình thực hiện tốt nhiệm vụ dạy và học, xứng đáng là trường trọng điểm chất lượng cao bậc THPT tỉnh Quảng Trị, xứng đáng là mái trường Anh hùng trên quê hương luỹ thép.

Nguyễn Hoài Nam

(Hiệu trưởng Trường THPT Vĩnh Linh)